«Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasy» aıasynda stýdentterge teńdessiz qoldaý kórsetiletini atap ótildi. JOO-larǵa túsý úshin qosymsha 20 myń grant, onyń ishinde 11 myńy — tehnıkalyq mamandyqtarǵa bólindi.
Sonymen qatar oqý kezinde stýdentterdiń turý jaǵdaılaryna erekshe kóńil bólindi. Jappaı jataqhanalar salý boıynsha aýqymdy jumystar júrgizilip, 2022 jyldyń sońyna deıin keminde 75 myń qosymsha oryndy paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Ipotekanyń arzandaýy jastarǵa zor múmkindikter ashady.
Úkimet áleýmettik bastamalardy iske asyrý maqsatynda Jol kartasyn qabyldady. О́ńirler ony iske asyrýǵa kirisip ketti. Búgingi tańda Qostanaı oblysynda bes jataqhana salyp, ekeýin qaıta jóndeý josparlanyp otyr, bul 2700 stýdenttiń turý jaǵdaılaryn jaqsartady. Budan ózge, jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen pedagogıkalyq jáne tehnıkalyq mamandyqtar boıynsha 34 grant usyný úshin 50 mln teńgeden astam soma bólingen. Kelesi oqý jylynda 200 grantty berý kózdelgen, onyń 100-i — medısınalyq mamandyqtarǵa, 100-i — pedagogıkalyq jáne tehnıkalyq mamandyqtarǵa. Shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý boıynsha tórtinshi bastamany iske asyrý úshin bıyl 4,2 mlrd teńgege jýyq qarajat qarastyrylǵan, bul ótken jylǵy somadan 31% artyq. 400-den astam nesıe beriletin bolady.
Talqylaý kezinde sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti ótken aptada Astana ekonomıkalyq forýmynda belgilep bergen qazirgi zamanǵy bes megatrendke kóńil bólindi. Onyń negizgisi — jahandyq eńbek naryǵynyń ózgerýi. Kásiporyndar úshin jumys kúshiniń arzandyǵy emes, qyzmetkerlerdiń biliktilik deńgeıi mańyzdy bolýda. Kúıbeń dene eńbegi jaqynda robottarmen 80% almastyrylýy múmkin. Aldaǵy onjyldyqta qazirgi mamandyqtardyń 10%-dan 50%-yna deıin joıylyp ketý qaýpi bar.
Kásiporyndardyń tapsyrysy boıynsha JOO-lar men kolledjder jergilikti óndirister úshin jańa mamandyqtardy óz betinshe engize alady. Osy maqsattarda qazir zańnamalyq turǵyda JOO-lar men kolledjderdiń akademııalyq erkindigi keńeıtilip jatyr. Osylaısha, jergilikti óndiristerdiń ınjenerlik kadrlarǵa, tehnıkalyq baǵyttaǵy mamandyqtarǵa suranysy qanaǵattandyrylatyn bolady.
Qazaqstanda sıfrlyq tehnologııalardyń qalaı damyp jatqandyǵy týraly áńgime barysynda Baqytjan Saǵyntaev osy kezdesýge arnaıy alyp kelgen AT salasyndaǵy elordalyq jas sarapshylar aıtyp berdi. Alǵashqy tájirıbelerimen Maǵjan Mádıev («Astana hab» halyqaralyq tehnoparki»), Dagar Davletov («Ádis» baǵdarlamalyq mektebi» JShS), Mırbolat Qurmashev («MırýsDesk» JShS), Ashat Attaphanov («Smart Lab» JShS) bólisti.
О́ńirdegi stýdent jastar atynan Prezıdent bastamalaryn qoldaý úshin kezdesýde sóz sóıledi: Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń 3 kýrs stýdenti Aıagóz Darhanova — Prezıdenttiń 5 áleýmettik bastamasyn iske asyrý aıasynda jataqhanalar salý, «StartUp Bolashak» baıqaýyndaǵy jeńisi týraly; Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýtynyń 3 kýrs stýdenti Evgenıı Stepanov — AT-tehnologııalardy oqý prosesine engizý, «SSTBО́B» AQ-men ózara árekettestik, tehnıkalyq mamandyqtarǵa granttar bólý týraly; Rýdnyı qurylys jáne kólik kolledjiniń 2 kýrs stýdenti Damır Ábdirahmanov — «SSTBО́B» AQ-men áleýmettik áriptestik jáne qosarly bilim berý týraly.
Chelıabi memlekettik ýnıversıtetiniń 2 kýrs stýdenti Anjelıka Pıvovara «jasyl» jáne sıfrlyq tehnologııalar boıynsha ǵylymı ázirlemeler, jastardyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq forýmyna qatysýy týraly sóz sóıledi. Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýtynyń 3 kýrs stýdenti Elnur Beken «Serpin» baǵdarlamasy boıynsha oqý jáne «SSTBО́B» AQ-na jumysqa ornalasý jospary týraly aıtty.
«SSTBО́B» AQ bıznesi tarapynan granttar bólý men memlekettik baǵdarlamalar esebinen jastar kásipkerligin qoldaý týraly Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýtynyń 2 kýrs stýdenti Pavel Pýstotın baıandady, al Qostanaı pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń 2 kýrsynyń stýdenti Anastasııa Krestova sporttaǵy jetistikterimen bólisti. RII 4 kýrs stýdenti Pavel Lanchev AT salasyndaǵy jas mamandardyń básekege qabilettiligi týraly oılarymen bólisti. Rýdnyı áleýmettik-gýmanıtarlyq kolledjiniń stýdenti Vıktorııa Doroshko «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasy boıynsha turǵyn úı alý úshin nesıe kólemin qaıta qarastyrýdy usyndy.
Kezdesýde aıtylǵan máseleler boıynsha oblys ákimi Arhımed Muhambetov, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova, bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Bıbigúl Asylova túsinik berdi.
Jalpy, bul kezdesý Qostanaı oblysynda «Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasyn» iske asyrý tolyqqandy júrgizilip jatqanyn, ony iske asyrý mehanızmderi engizilip, óz nátıjelerin bere bastaǵanyn kórsetti. Qostanaılyq jastar «Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn belsene qoldaıdy jáne ony iske asyrý úshin atsalysýǵa ázir, muny stýdentter óz sózderinde birneshe ret atap aıtty.
Oblystaǵy joǵary oqý oryndarda: pedagogıkalyq mamandyqtar boıynsha — 42%, tehnıkalyq — 22%, áleýmettik ǵylymdar — 13%, zań mamandyqtary — 8% jáne t.s.s. stýdent oqıdy. Kolledjderde tehnıkalyq, tehnologııalyq mamandyqtar boıynsha (baǵdarlamashylar, elektr monterler, dánekerleýshiler t.s.s.) — 6942 adam (30,3%), bilim berý boıynsha (mektepke deıingi bilim tárbıeshileri, bastaýysh synyp muǵalimderi, shet tili muǵalimderi t.s.s.) — 4202 (18,3%), servıs pen qyzmet kórsetý boıynsha (tamaqtandyrý oryndary mamandary, aspazdar, tiginshiler, modelerler, aýdarmashylar t.s.s.) — 2886 (12,6%), aýyl sharýashylyǵy (traktorshy-mashınıster, veterınarlar t.s.s.) — 2884 (12,5%), qurylys pen TKSh boıynsha (tas qalaýshylar, boıaýshylar, sylaqshylar t.s.s.) — 1888 adam (8,2%) bilim alýda.
